skip to Main Content

Yıllara göre sabit telefon, cep telefonu ve internet abone sayısı

Yıl Sabit telefon abone sayısı Cep telefonu abone sayısı Toplam Bir ay altı mobil geniş bant abonelikler hariç(2) Bir ay altı mobil geniş bant abonelikler(3)
1929  15 262
1930  15 503
1931  15 503
1932  16 244
1933  16 340
1934  16 939
1935  18 072
1936  18 768
1937  19 481
1938  20 403
1939  21 457
1940  22 964
1941  23 398
1942  24 932
1943  27 129
1944  28 390
1945  28 875
1946  30 634
1947  31 925
1948  36 216
1949  41 690
1950  58 139
1951  63 376
1952  70 376
1953  81 095
1954  103 030
1955  116 455
1956  133 328
1957  154 316
1958  167 230
1959  172 765
1960  180 030
1961  190 359
1962  194 324
1963  199 451
1964  210 183
1965  243 361
1966  262 547
1967  275 380
1968  288 057
1969  330 887
1970  376 987
1971  426 377
1972  473 462
1973  531 367
1974  598 954
1975  680 585
1976  769 919
1977  851 353
1978  986 844
1979 1 092 137
1980 1 147 782
1981 1 301 558
1982 1 501 977
1983 1 673 227
1984 1 941 088
1985 2 247 884
1986 2 779 615
1987 3 701 973
1988 4 915 757
1989 5 877 123
1990 6 893 267
1991 8 199 568
1992 9 410 486
1993   11 019 710
1994   12 305 760  81 276
1995   13 227 704    332 716
1996   14 286 478    692 779
1997   15 744 020   1 483 149
1998   16 959 500   3 382 137    229 885  229 885
1999   18 054 047   7 562 972    436 610  436 610
2000   18 395 171   14 970 745   1 629 156 1 629 156
2001   18 904 486   19 502 897   1 619 270 1 619 270
2002   18 914 857   23 323 118   1 309 770 1 309 770
2003   18 916 721   27 887 535    906 650  906 650
2004   19 125 163   34 707 549   1 474 590 1 474 590
2005   18 978 223   43 608 965   2 248 105   2 248 105
2006   18 831 616   52 662 709   3 180 580   3 180 580
2007   18 201 006   61 975 807   4 842 798   4 842 798
2008   17 502 205   65 824 110   5 804 923   5 804 923
2009   16 534 356   62 779 554   8 849 779   6 782 657   2 067 122
2010   16 201 466   61 769 635   14 443 644   8 672 376   5 771 268
2011   15 210 846   65 321 745   22 940 788   14 117 815   8 822 973
2012   13 859 672   67 680 547   31 434 924   20 090 614   11 344 310
2013(1)   13 696 434   68 911 173   33 725 675   21 938 341   11 787 334

Kaynak: TÜİK, Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik Bakanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu

(1) Veriler Eylül ayı sonu itibarıyladır.
(2) “Dial-up” dahil, bir ay altı mobil geniş bant abonelikler hariç olmak üzere üzere tüm abonelik paketlerini (xDSL, mobil, kablo, fiber vb.) kapsamaktadır.
(3) Bir ay altı mobil geniş bant abonelik paketleri cep telefonu veya bilgisayar gibi cihazlardan bir ay altındaki günlük, haftalık v.b. geniş bant veri kullanımlarını içermektedir.

huawei dslam adsl port tanımlarının yapılması

öncelikle adsl profilimizi oluşturmamı gerekecek. 16mbit_test  isimli 16384Kbps/ 4096Kbps hızına sahip bir adsl2+ profil tanımlayalım.

test_dslam(config)#adsl  line-profile add 10
  Start adding profile
  Press 'Q' to quit the current configuration and new configuration will beneglected
>!!Do you want to name the profile (y/n) [n]:y
>!!Please input profile name:16mbit_test
>  Please choose default value type 0-adsl 1-adsl2+ (0~1) [0]:1
>  Will you set basic configuration for modem? (y/n)[n]:n
>  Please select channel mode 0-interleaved 1-fast (0~1) [0]:1
>!!Please select form of transmit rate adaptation in downstream:
>  0-fixed 1-adaptAtStartup 2-adaptAtRuntime (0~2) [1]:1
>  Will you set SNR margin for modem? (y/n)[n]:n
>  Will you set parameters for rate? (y/n)[n]:y
>  Minimum transmit rate in downstream (32~32000 Kbps) [32]:32
>  Maximum transmit rate in downstream (32~32000 Kbps) [24544]:16384
>  Minimum transmit rate in upstream (32~6000 Kbps) [32]:32
>  Maximum transmit rate in upstream (32~6000 Kbps) [1024]:4096
  Add profile 10 successfully

isterseniz tanımlamış olduğunuz ve sistem üzerindeki aktif profilleri

test_dslam(config)#display adsl line-profile

komutu ile görebilirsiniz. şimdi kullanacağımız porta tanımlamış olduğumuz profili ekleyelim. burada öncelikle kullanacağımız portu pasif hale getirmeyi unutmamak gerekmektedir.

test_dslam(config)#interface adsl 0/0
test_dslam(config-if-adsl-0/0)#deactivate 0
test_dslam(config-if-adsl-0/0)#
  Deactivate port 0 successfully

test_dslam(config-if-adsl-0/0)#
! EVENT WARNING 2013-10-27 11:58:35 ALARM NAME :ADSL port deactivation
  PARAMETERS :Frame ID: 0, Slot ID: 0, Port ID: 0

test_dslam(config-if-adsl-0/0)#activate 0 profile-index 10

test_dslam(config-if-adsl-0/0)#
  Send the command to activate port 0 successfully

test_dslam(config-if-adsl-0/0)#port desc 0/0/0 description test_portu

şimdi ise networkümüzde kullanılacak vlan,vpi,vci değerlerini girelim. networümüzde 1000 vlanını kullandığımı varsayalım. türkiyede ise 8,35 değerleri kullanıldığından buna göre gerekli tanımlamalarıda eklememiz gerekmektedir.

test_dslam(config)#service-port vlan 1000 adsl 0/0/0  vpi 8 vci 35 rx-cttr 6 tx-cttr 6

huawei dslam için porta ait tanımlamalar temel düzeyde bu kadar.

alcatel – anita fabrika ayarlarına dönderme

bu işlemi iki türlü yapabiliriz. birincisi yazılımsal olarak yapılabilir. uzaktan bağlantı yapamadığımızı ve/veya konsoldan anita kartına bağlanamadığımız durumalarda ne yapmalıyız.

anita kartı üzerinde 8 li dipswitch yer almaktadır. anita kartı üzerinde bu switchlerden 2-3-8 nolu switch konumu değiştirilerek backplane üzerine takılır. kart enerjilendikten sonra kartı yazılımın yüklenmesi beklenir. bu duruma göre 3-5 dakika arasında değişmektedir. anita kartı üzerindeki durum ledleri takip edilerek kartın hazır hale geldiği anlaşılabilir.

backplane üzerinden anita kartı sökülerek 2-3-8 nolu dipswitchler eski haline getirlir ve backplane üzerine tekrar takılır.

Anita kartımızın artık fabrika ayarlarına dönmüştür. Eğer fabrika ayarlarına dönmediği fark edilmişse ilk konumda yeterince kalmamış olabilir veya kartın yenisi ile değiştirilme zamanı gelmiştir.

 

alcatel – anita sürüm güncelleme

alcatelin ürünleri arasında yer alan anitanın yazılımı nasıl güncelleyeceğimize kısaca bakalım. bunu bir kaç farklı şekilde yapabiliriz. bunu en hızlı nasıl yaparrız sorusu tabiki önemlidir.

izleyeceğimiz yol alcatelin adsl workstation manager yazılımı (AWS) sunucu üzerinden dslam üzerine tftp kullanarak güncel sürümü yüklemek ve daha sonra sistem üzerine bağlanarak güncel sürümü aktif etmek olacak.

aws üzerinde gerekli yetkilere sahip olmanız gerekmektedir. anita ve server tarafından tftp aktif olmalıdır.

root@awsmaster1 # tftp

tftp> connect adsl_sistem_ip_adresi
tftp> mode binary

tftp> put guncel_yazilim_dosyasi.tar /backup/sw.tar

yukarı adsl hizmetinde kullandığımız anita kartına tftp kullanarak binary mode da guncel_yazilim_dosyasi.tar dosyasını anita üzerinde  /backup/sw.tar olarak kaydetmiş olduk.

root@awsmaster1 # telnet adsl_sistem_ip_adresi

login: isadmin
password: ********

isadmin># admin equipment active-software version guncel_yazilim_dosyasi

bundan sonra anita kartı kendini yeniden başlayacak ve guncel yazılım aktif olacaktır.

 

alcatel 7302 ipdslam xdsl tanimları

öncelikle kullanacagimiz spectrum-profile ve service-profile tanimlamalarını yapalım.

255 adet spectrum ve service profile tanımlanabilmektedir. biz uygulamamızı 8 Mbps için yapalım.

xdsl
 spectrum-profile 1 name 8mbit
    version 1
    dis-etsi-dts
    dis-g992-1-b
    dis-g992-3-b
    g992-5-a
    rad-noise-down 60
    rad-noise-up 60
    active
  exit
exit

ile spectrum profile tanımlamasını gerçekleştirmiş olduk.

xdsl
 service-profile 1 name 8mbit
    version 1
    min-bitrate-down 6144
    min-bitrate-up 512
    plan-bitrate-down 8192
    plan-bitrate-up 1024
    max-bitrate-down 8192
    max-bitrate-up 1024
    max-delay-down 1
    max-delay-up 1
    active
  exit
exit

ilede 8192 download 1024 upload lık bir service profile oluşturmuş olduk.

atm
  pvc 1/1/1/2:8:35
  exit
exit

ile 1. rack 1. shelf 1. kart 2. portumuzu user tarafı için pvc değelerini 8:35 olarak set ettik. 8:35 değeri ülkemiz için set edilmiş bir değerdir. noktadan noktaya devreler için 0:35 değeri kullanılmaktadır. Bu değerler isp lere göre değişmektedir.

user tarafı için pvc tanımlarınıda yaptıktan sonra 1. rack 1. shelf 1. kart 2. portumuz için gerekli tanımlara devam edelim.

xdsl
  line 1/1/1/2
    service-profile 1
    spectrum-profile 1
    admin-up
    transfer-mode atm
  exit
exit

yukarıda 1. rack 1. shelf 1. kart 2. portumuz için 1 numaralı servise-profile değerini ve yine spectrum-profile değeri olarak tanımlamış olduğumuz 1 değerine set etmiş olduk. admin-up diyerek portu servis verilebilir duruma getirdik. Yani portumuzu kısaca 8192/1024 hıza sahip olarak belirleyip up duruma getirdik. peki tanımlamalar bittimi tabiki hayır.

portumuz için gerekli vlan ve bridge ayarlarını yapalım..

interface
  port vlan-port:1/1/1/2:8:35:34
    admin-up
    severity no-value
  exit
exit

ile portumuzun vlan tanımlarını yapmış olduk. burada 2. porta 34 değerini verme nedenimiz türkiye 1/1/1/1 in 33 e set edilmiş olarak kullanımda olmasında dolayıdır. bir dslam üzerindeki ilk port 33 olarak ifade edilir. sıra bridge ayarlarına geldi.

bridge
  port 1/1/1/2:8:35
    vlan-id 34
      network-vlan stacked:4:34
      vlan-scope local
    exit
    pvid 34
  exit
exit

temel tanımlar bitmiş oldu.. qos ve user ayarlarıda yapıldıktan sonra port ile ilgili gerekli tanımlamalar bitmiş olacak.

interface

  port xdsl-line:1/1/1/2
    admin-up
    user "18340xxxx fcicek"
  exit

  port bonding:1/1/1/2
    user ""
    severity no-value
  exit

exit

basitce qos tanımlarınıda yapalım

qos

  tc-map-dot1p 0
    queue 0
  exit

  profiles
    queue FD_BEQ red:24:48:80
    exit
    cac FD_Default res-voice-bandwidth 0 max-mcast-bandwidth 60000 res-data-bandwidth 0
    exit
    marker
      d1p FD_Marker_BE default-dot1p 0
      exit
    exit
  exit

  dsl-port 1/1/1/2
    cac-profile name:FD_Default
    queue 0
      queue-profile name:FD_BEQ
    exit
  exit

exit

ile xdsl portumuz temel tanımlamalarımız bitmiş oldu.

Hepsini bir arada görelim..

#---------------------
echo "xdsl"
#---------------------
xdsl

  service-profile 1 name 8mbit
    version 1
    min-bitrate-down 6144
    min-bitrate-up 512
    plan-bitrate-down 8192
    plan-bitrate-up 1024
    max-bitrate-down 8192
    max-bitrate-up 1024
    max-delay-down 1
    max-delay-up 1
    active
  exit

  spectrum-profile 1 name 8mbit
    version 1
    dis-etsi-dts
    dis-g992-1-b
    dis-g992-3-b
    g992-5-a
    rad-noise-down 60
    rad-noise-up 60
    active
  exit

  line 1/1/1/2
    service-profile 1
    spectrum-profile 1
    admin-up
    transfer-mode atm
  exit
exit

#---------------------
echo "interface"
#---------------------
interface

  port xdsl-line:1/1/1/2
    admin-up
    user "1866025424 pusmaz0139 3544140139"
  exit

  port bonding:1/1/1/2
    user ""
    severity no-value
  exit

  port vlan-port:1/1/1/2:8:35:34
    admin-up
    severity no-value
  exit

exit

#---------------------
echo "qos"
#---------------------
qos

  tc-map-dot1p 0
    queue 0
  exit

  profiles
    queue FD_BEQ red:24:48:80
    exit
    cac FD_Default res-voice-bandwidth 0 max-mcast-bandwidth 60000 res-data-bandwidth 0
    exit
    marker
      d1p FD_Marker_BE default-dot1p 0
      exit
    exit
  exit

  dsl-port 1/1/1/2
    cac-profile name:FD_Default
    queue 0
      queue-profile name:FD_BEQ
    exit
  exit

exit

#---------------------
echo "bridge"
#---------------------
bridge
  port 1/1/1/2:8:35
    vlan-id 34
      network-vlan stacked:4:34
      vlan-scope local
    exit
    pvid 34
  exit
exit

#---------------------
echo "atm"
#---------------------
atm
  pvc 1/1/1/2:8:35
  exit
exit

Litespan – Tanıtım I

Geçen yazıda Litespan hakkında genel bir şeyler yazmıştım. Litespanın hem narrowband hemde broadband hizmeti vermeye yarayan tümleşik bir sistem olduğundan bahsetmiştim. Narrowband tarafı ilgi alanıma girmediğinden yeri geldiğinde yüzeysel olarak yer vereceğim. Şimdi broadband kısmını incelemeye başlayalım.

İşin ayrıntısına girmeden önce, bundan sonraki anlatımların ANETO kod adıyla geliştirilen Litespanın 3.0 versiyonu ve ilerisi için olacağını belirtmekte fayda var. Temel mantıkta değişim olmasa da eski sürümler ile yeni sürümler arasında bazı farklar bulunduğu bilinmeli bunlar dikkate alınmalıdır.

Narrowband veya broadband herhangi bir hizmet verilecek sistemi temel olarak üç ayrı birime ayırabiliriz. Bunlar

–    Ağ ara yüzü – NT
–    Kullanıcı ara yüzü – LT
–    Güç – Yönetim ara yüzü

şeklinde isimlendirebiliriz.

Genel olarak ağ ara yüzü sistemimizin mevcut ana omurgalardan biriyle olan trafiğin yönetiminden, kullanıcı ara yüzü ise müşterilerin trafiğini yöneten birim diyebiliriz.

NT tarafında ATM, Ethernet, MPLS protokolleri olabilir ancak Litespanın 3.0 sürümünde ATM arayüzü için doğrudan bir kart desteği bulunmamaktadır.

Litespanın esas kullanım yerinin kırsal alanlar olduğunu düşünürsek kırsal alanlarda MPLS ve Ethernet kullanmak biraz hayal olabilir. Bu yüzden ülkemizde de kullanıldığı üzere ATM altyapısını kullanmak en mantıklısı olacaktır. Ancak Alcatel firması tarafından yeni sürümde ATM alt yapısı için tasarlanmış bir kartı mevcut olmadığından mevcut MPLS desteğine sahip olan GEB3 kartı ile birlikte ATM şebeke desteği veren ANIT-A kartı kullanılmaktadır.  ( ANIT-A kartı tek başına kullanılabilen bir kart değildir. )

GEB3 kartının şu anda iki sürümü bulunmakta olup GEB3-A ve GEB3-B kartı arasındaki temel fark backplane deki BUS tır. Bu BUS un olmayışı ve/veya mevcut BUS taki sorunlardan dolayı şu anda tüm GEB3 kartları ile ANIT-A kartları arasında her ikisinde yer alan FE portlar üzerinden CAT5 kablo ile fiziksel bağlantı yapılması gerekmektedir. Her iki karttada GE port bulunmasına karşın paket kayıtları göz önüne alınarak FE port üzerinden bu bağlantıyı yapmak daha mantıklıdır. GEB3 kartı sadece şaşinin ortasında yer alan 12. ve 14. slota takılabilmektedir. GEB3 hakkında bilinmesi gereken bir diğer nokta ise üzerinde gerekli konfigürasyon ve yazılımın tutulduğu bir flash mevcuttur.

ANIT-A nın GEB3 ile kartı ile kullanılmakta olup özel olarak üretilmiş bir karttır. Kart şaşi üzerinde sadece 13. ve 15. slota takılabilmekte olup üzerinde 2 FE, 1 GE, 1 Konsol ve ATM linklerimizi bağlayacağımız 2 adet soket vardır. Bu soketler eski sürümlerde LIOC kartında bulunmaktadır.

ANETO nun broadband hizmetininin NT tarafında yer alan kartların GEB3 ve ANIT-A kartları olduğunu örgenmiş olduk. ANETO da LT tarafında kullanılan abone kartı Litespan 2.7 sürümünde EFLC-A olarak adlandırılırken 3.0 da  sürümünde EFL3-A olarak isimlendirilmiştir. EFL3-A abone kartı 24 portluk olup ADSL2+ desteğine sahip olup bir karttır ve şaşi üzerinde iki slotluk yer kaplamaktadır. İki slotluk kartın yönetim kartı sağ taraftaki karttır. ANETO da diğer alcatel ürünlerinin tersine splitterlar MDF tarafında değil şaşi tarafında konumlandırılmıştır.

Şimdilik bu kadar…

Gent Asam – Bant genişliği hesaplama

aşağıdaki formülleri neden yazdım hatırlamıyorum ama artık güncelliğini yitirmiş veriler. bu yüzden sayfayı inceleyenler günümüz şartları için aşağıdaki eski verileri çokta önemsemesin.

kullanıcıların trafiklerinde her geçen bir artış olduğunu unutmamak lazım. iptv hizmetlerinin verilmeye başladığını düşündüğümüzde trafik değerleri üç – beş yıl öncesine göre çok fazla artmış durumda.

üç beş yıl öncesinin xdsl tarifeleri ile şimdiki xdsl tarifelerini kıyaslamak artışı görmemize yardımcı olacaktır.

bu artışı karşılayabilmek için WAN tarafını doğu yapılandırmak gerekmektedir. Günümüzde artık bu şekilde sabit veriler katsayılar v.b. kullanmak bence pek doğru olmasa da doğru yatırımların yapılabilmesi kullanıcıların ihtiyaçlarının karşılanması için bazı parametreleri göz önüne almak gerekiyor.

Bu şekilde bir kat sayı isteniyorsa bölgesel bazlı bir çalışma yapılması daha doğru olacaktır. istanbul ile kars’ın bir köyünü bir tutmak doğru değildir.

Yapılması gereken temel nokta trafik değerlerinin sürekli gözlem altında tutulmasıdır.

—————————————

Peak Information Rate (PIR) = 2 x DSL port x 50 Kbps
Committed Information Rate (CIR) = DSL port x 50 Kbps

Örnek :
96 portluk bir bölge için
PIR = 2 x 96 x 50 Kbps = 9600 Kbps
CIR = 96 x 50 Kbps = 4800 Kbps

Back To Top